Pisblóm
Dit artikel is gesjreve in 't Valkebergs. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Valkebergs aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.
De pisblóm of piesbloom (Taraxacum officinale) ies 'n inheemse plant oet de composietefamilie (Asteraceae). Ze kump hièl algemein veur in graas en weie. Ze haet väöl Limburgse volksname zoa es: Paersjbloom, Kniensvoor, Luusblóm, Zoermèlk, Gal, Kèttingblóm, Lintblóm, Kèttekroed en Molsjla.
Kènmerke [bewirk]
De bloom ies eigelik 'n verzameling van ganse klein lintbleumkes. De kleur ies geel. De sjtengel ies hol, glad en haet gein blaar. Ze ies gevöld mèt "mèlk"saap. Deze sjtengel greujt oet 'n blaadrozet, woavan de blaar deep ingesjeje zint, wat de naam lièwetand verklaort. De penwortel ziet deep in de grónd. Umdat de plant es ónkroed weurt gezeen, moet de wortel gans oetgesjneje were andersj greujt ze wir oet tot 'n nuuj plant.
't Zaod van de bloom weurt door de wind versjpreid. Dit zaod bevingk ziech in 'n ploes.
Gebruuk [bewirk]
| Num 't veurbehawd bie medische informatie in ach. Gank bie gezondheidsklachte nao 'ne hoesdokter. |
Kèttekroed zint de blajer van de piesbloom. Kèttekroed ies riek an vitamine A, B en C en bevat ouch väöl minerale: kalium, calsium (173 mg/100 g), fosfor, magnesium (36 mg/100 g) en iezer (3,1 mg/100 g). De jong blaedsjes sjmake good, zint bloodzuverend en me kènt ze in de sjla (molsjla) doon.