Groêselt

Dit artikel is gesjreve in 't Groêselts. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Groêselts aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.

---

Kèrk van Groêselt mèt sjpeklaoge

Kesjtieël va Groonsvaeld (1827) dör Alexander Schaepkens

Groêselt of Groéselt (Nederlands: Gronsveld) is 'n dörp ien de gemèjnte Èèsde-Mergraote ien Zuid-Limburg. Tot 1982 waor 't 'n zelfsjtandeg gemèjnte swoame mit Riekelt, dat ien 1943 debie woert gevoog. Daonao huuërde 't tot 2011 bij Èèsjde. Bie de heriendèjling vaan de gemèjntes ien 1982 ginge de buurtsjappe Hoontem en 'n dèèl vaan Ikkelder wuver nao de gemèjnte Mergraote. Ie Groêselt woene roond de 2500 luj.

Awwer sjriefwèjze zien: Gronsele, Grunfelt, Grueles, Gruosles. De ajst bekènde vermelding Grueles sjtèèt ien 'n akte oet 1063. Grueles of Grules is de Waalse vörm en wört oetgesjprwoeke es "groles".

Groêselt hèèt 'nen èège Groéselder Diksjenèr oet 1979 van de haand van Gilles Jaspars. Van dezelfden auteur versjien ien 2000 't Woordenboek van het Gronsvelds mèt 9000 Nederlandse wöörd en hun Groêselder vertoaling.

Ie Groêselt beveende zéch twie fröötveilinge, dèj 'n regionaal functie hebbe ien 't vanaads belangriek fröötteeltgebéd Zuid-Limburg.

Bezeenswêrdig

• Katteliéke kërk gewèjd aon den Hèlige Maarten (Martinus). Binne bevint zech e beeldsje vaan gepolychromeerd nwoëtehoüt, vuursjtèllende den Hèlige Crispinus, gesjnoëje doer Jan van Steffeswert en 'ne Philippe Le Picard öörgel.
• Kesjtiel Groéselt
• Poertgeboûw van 't kesjtiel aon de Riékswjèg.
• Boerderije en boerewoeninge langs de Riékswjèg.
• De Riesenberg en 't oetziech op de hoegsjtambóngerde vaan 't Maasdal.
• De toeënmuuële, op de grens mit de wiek De Heeg van Mestreech.
• 't Savelsbòs (hellingbòs)

Evenemeente

• Mêt de Groete Broonk, ens ièn de veer jaor, is voëgelsjete op Peenksmaondig.
• Broonkzoondig trik de persessie doer 't döörp; mit de Groete Broonk is dat oonder begeleijing van sjötterij "de Grenedeers"

Duerpsverejniginge

• Sjötterij Aartsbroedersjap Seent Sebastianus oet 1619
• Heemkundevereiniging veur Groéselt en Riékelt: Grueles oet 1980
• Vootbalclub S.C.G. Groéselt
• Biljertclub
• Kuüninklijke Hermenie van Groéselt
• C.V. de Zweitlanceers
• KBO Katteliéke ouwere boond

Persoene

• Angel-Eye, (Artis duo Shuman & Angel-Eye)
• Gied Jaspars, TV-producaent en -programmamjèker, regissöör
• Gilles Jaspars, woordebookmjèker
• Marieke Raemakers (geb. 1959), keunssjilderes
• Justus-Maximiliaan van Bronckhorst-Batenburg (Sjötterij)
• Jef Vliegen (Zjif Vleege), filmproducènt
• Jacques Vriens, sjrèjver va keenderbeuk (gebwoere ien De Bósj)
• Mgr Willigers, (Misjenaris Oeganda)

Extern links

Heemkundevereniging Grueles
Groéselt online
Groéselder Diksjenèr online
Hermenie Groéselt
C.V De Zweitlanceers
Groéselts waope