Encycliek
Dit artikel is gesjreve in 't Norbiks. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Norbiks aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.
'ne Encycliek (Littera encyclica) is 'n gewichtig pauselek sjrieve va lieërsjtellige aard. Dis róndsjtuurbreve van d'r paus zeunt 'n oetdrökking van 't gewoeën lieërgezag van d'r paus en dus neet oonfeilbaar. Encyclieke zeunt (gewoeënlek) gèng wètgaevende tekste en ze werre allewiel geadresseerd an gaans de Kèrk en alle luuj van goje wil. Väöl encyclieke zeunt verzameld in 'n serie beukskes oonder d'r naam Ecclesia docens.
Encyclieke werre bekaans ömmer in 't Latien gesjtèld. 'n Beroemde oetzondering is Mit brennender Sorge [1] [2]
Inhawd |
Recaente encyclieke [bewirk]
Paus Pius IX [bewirk]
- Quanta Cura (8 december 1864), över de gevare van 't modernisme
Paus Leo XIII [bewirk]
- Supremi Apostolatus officio (1 september 1883), över de verbreiding en de versjterking van de roeëzekraansdevotie
- Humanum Genus (20 april 1884), över de vriemetselariej
- Octobre Mense (1891), över 't roeëzekraansgebed in oktober
- Rerum Novarum (1891), över de arbeid en de sociale ethiek
- Providentissimus Deus (1893), over de studie van de Sjrift
Paus Pius X [bewirk]
sjreef 16 encyclieke oeë-oonder:
- Vehementer nos (1905)
- Pascendi Dominici Gregis (8 september 1907), över de gevare van 't modernisme
Paus Benedictus XV [bewirk]
sjreef 12 encyclieke oeë-oonder:
- Ad Beatissimi Apostolorum (1 november 1914)
Paus Pius XI [bewirk]
sjreef 23 encyclieke oeë-oonder:
- Casti Connubii (31 december 1930), över 't huwelijk
- Quadragesimo Anno (1931), 40 jaar nao Rerum Novarum
- Mit Brennender Sorge (14 maart 1937), över de situatie in Duutsjland
- Divini Redemptoris (19 maart 1937), över 't communisme
Paus Pius XII [bewirk]
sjreef 41 encyclieke oeë-oonder:
- Mystici Corporis Christi (29 juni 1943)
- Deiparae Virginis Mariae (1 mei 1946)
- Mediator Dei et Hominum (20 november 1947)
- Humani Generis (12 augustus 1950)
- Ingruentiam Malorum (15 september 1951)
- Fulgens Corona (8 september 1953)
- Ecclesiae Fastos (5 juni 1954)
- Ad Caeli Reginam (11 oktober 1954)
- Haurietis Aquam in gaudio (15 mei 1956)
- Fidei Donum (21 april 1957)
Paus Johannes XXIII [bewirk]
- Ad Petri Cathedram (1959)
- Sacerdotii Nostri Primordia (1959)
- Grata Recordatio (1959)
- Princeps Pastorum (1959)
- Mater et Magistra (15 mei 1961) över modern ontwikkeling in d'r sociale lieër
- Aeterna Dei Sapientia (11 april 1961) över d'r hèllige Paus Leo de Grote
- Poenitentiam Agere (1 juli 1962) över de verdeenste van boetvaardighèèd
- Pacem in Terris (11 april 1963) över de vraej
Paus Paulus VI [bewirk]
- Ecclesiam Suam (6 augustus 1964), över de Kerk en de väörtzetting van 't Twiede Vaticaans Concilie
- Mense Maio (29 april 1965), över d'r meimaond en 't baeje van d'r roeëzekraans
- Mysterium Fidei (3 september 1965), över de lieër en de veriering van de Hèllige Eucharistie
- Christi Matri Rosarii (15 september 1966), över speciale gebede ter iëere van de Moder Gods tiedens d'r maond oktober
- Populorum Progressio (26 maart 1967), 'ne sociale encycliek dae vör 't örsj de internationaal oontwikkelinge es oonderwaerp haat
- Sacerdotalis Caelibatus (24 juni 1967), över 't preestercelibaat
- Humanae Vitae (25 juli 1968), över 't miensjelek laeve en de geboorteregeling
Paus Johannes Paulus I [bewirk]
Dizze paus haat gèng encyclieke gesjraeve. Vanwege z'n kórt pontificaat besjteunt allèng eenkel toesjprake.
Paus Johannes Paulus II [bewirk]
- Redemptor Hominis (1979), de betekenis van Christus es verlósser
- Dives in Misericordia (1980), över de barmhartighèèd
- Laborem Exercens (1981), över de arbeid
- Slavorum Apostoli (1985), över Cyrillus en Methodius, de Apostele van de Sjlavische leng
- Dominum et Vivificantem (1986), över d'r Hèllige Geest
- Redemptoris Mater (1987), över Maria, Moder van d'r Verlósser
- Sollicitudo Rei Socialis (1987), över sociale ethiek
- Redemptoris Missio (1990), över de missie en de evangelisering
- Centesimus Annus (1991), 100 jaar nao Rerum Novarum
- Veritatis Splendor (1993), över de kèrkeleke moraallieër
- Evangelium Vitae (1995), över de waerd en de oonaantastbaarhèèd van 't miensjelek laeve
- Ut Unum Sint (1995), över de oecumene
- Fides et Ratio (1998), över de verhouding van geleuf en raej
- Ecclesia de Eucharistia (2003), över de eucharistie
Paus Benedictus XVI [bewirk]
- Deus Caritas Est (2006), över eros en agape, de versjillende vorme van de leefde
- Spe Salvi (2007), över d'r haoëp
- Caritas in veritate (7 juli 2009), sociale encycliek dae väörtboewt óp Populorum progressio van Paulus VI oet 1967
