Bieste
Dit artikel is gesjreve in 't Mestreechs. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Mestreechs aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.
De bieste (ouch wel d(i)ere; wetensjappelek Latien Animalia) zien de lede vaan 't diereriek, eine vaan de rieke boe-in de modern biologie organismes indeilt. Ze vörme de bès gedocumenteerde hoofgróp vaan organismes. Bieste zien eukaryote organisme die zuurstof inaoseme en koledioxied oetaoseme, en hun celle höbbe neve 'ne celkern nog e celmembraan meh gein celwand en gein bladgreunkorrele (in tegestèlling tot plante). De bieste zien relatief ing verwant aon de käöme zoewie aon inkel aander kleinder rieke wie de amoebes. Soms weure die ouch wel tot de bieste gerekend, meh dat gebäörde veural vreuger, umtot amoebes zelfs wijer vaan de bieste aofstoon es käöme, en me dus evolutionair gezeen daan ouch die tot de bieste zouw mote rekene.
Miestens kin e dier ziechzelf bewege of weurt 't door zien umgeving vaan de ein nao de aander plaots bewoge; zoe kin e dier väöl gemekeleker aon veujing koume es 'n plant of 'n käöm, en aon predatore oontsnappe.
't Diereriek weurt (wel) zoe ingedeild:
- Protozoa (Eincellege diere)
- Parazoa (Sponze)
- Mesozoa†
- Radiata (Holtediere)
- Acoelomata (Platte wörm)
- Pseudocoelomata
- Eucoelomata
Dees indeiling is, boete aon de basis, veural evolutionair gedach: d'n aondach is absoluut neet gliek verdeild euver de versjèllende categorieë. De chordata, boetouw ouch de mins behuurt, zien veur de mieste lui de interessantste groop.
