Bree (Nederlands Limburg)
Dit artikel is gesjreve in 't Brees (Nederlands Limburg). 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Brees (Nederlands Limburg) aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.
Bree (Nederlandse naom: Maasbree) is 'n dörp in de gemeinte Pieël en Maas. Veur 1 januari 2010 waor 't 'n zelfstendege gemeinte. 't Aantal inwoeëners bedroog op 1 januari 2006 12.856. 't Oppervlak is 51,18 km². De gemeinte bestóng oet twië groeëte dörper: Balder (Baarlo) en Bree; kleinder kerne ware Rooth, Dubbrook en Tongerlo.
Wiës 1945 stông d'r in de Meulestraot de karakteristieke meule van de 'Pero'.
Inhawd |
[bewirk] Geschiedenis
In de Middeliewe behuurde Maasbree tot 't groafschap Kessel, det weer deil oetmakte van 't Euverkwarteer van Gelre of Spaans Opper-Gelre. Zoeäls euveral in dì tied waas ouk in Balder landbouw en vieëteelt 't hoofdmiddel van bestoan. Tiejens de Spaanse Successieoorlog ronk 1702 waas 't gebied door Prusische troepe bezoot en zoë bleef 't as deil van Prusisch Opper-Gerle ongevier 'n iew lang Duits.
[bewirk] Bree
't Dörp Bree wuurd veur d'n ierste kier geneumd in 'n akte oet 't joar 1240 woarbeej unne Diederik, Hier van Altena, vuülle rechte schonk aan de monnik van 't pas gestichte kloester St. Elisabethsdal beej Nunhem. In Bree haij Diederik bepoalde rechte det hì aan de kloesterlinge goaf, woaronger 't recht om 'n persoen veur te drage dì in Bree ‘t pastoerambt mocht goan bekleije. Oet deze oerkonde bliekt dus duudelijk, det Bree in 1240 bestong as gemeinschap en det 'r 'n kerk waas.
't Bestuur van 't dörp werd, tot de komst van de Franse, gevormd door de Schepebank. Aan 't hoofd heejvan stond 'n schout, dì door de Hier beneumd werd. Wat Bree betreft kwaam dit recht, ìvenas d'n angere heerlijke rechte, achtereinvolgs toe aan de graaf (later hertog) van Gelre, de hertog van Bourgondië en de köning van Spanje. In 1673 kocht de Hier van Árse dì door 'n erfenis in 't bezit van Hoës Bree gekomen waas, deze rechte van de Spaanse köning.
Bijna alle bewoeners veurzoage in hun lìvensongerhoud door te werke in de landbouw en vieëtilt. D'r loagen inkele groetere boordereëje in Bree, onger angere de Kerckenhof, hof Tongerlo, d'n hof aengen Eijnde, Baelshof, de groeëte en de kleine Westeringsehof en Haenenhof. Deze hoeve ware eigendom van adellijke hiere of welgestelde burgers oet angere plaatse en soms van kerk of kloesters. Ouk haije sommige inwoeners 'n klein boordereeke in eigendom, terwiel angere as daagloener de kost moste zeen te verdene. Noatuurlijk waren d'r ambachtsliede, maar die heije toch mistal ouk 'n boorebedriefke.
[bewirk] Maasbree
Noa 1794 bezoot 't Franse leger 't gebied en 'n niej bestuursorganisatie kwaam tot stand. Gemeinte met minder dan 5000 inwoeners werde beej elkaar gevoogd en zoë vormde Blierick, Balder en Bree samen 'Mairie de Bree', later Maasbree geneumd. De gemeinteroad vergaderde in 't Blierickse Roadhoes omdet Blierick 't groetste dörp van diej gemeinte waas. Sinds 't einde van de 19e iew] hìt de stad Venlo verschillende poginge ongernome um Blierick oet de gemeinte Maasbree los te weken en beej Venlo te voege.
Toen in 1938 burgemeister Janssens aantrooj, werd de discussie opniej aangezwengeld, dit kier door 't provinciaal bestuur. Ondanks vuul tìgestand van de meiste Blierickse roadslede en vuul Bliericknare, kierde 't getiej langsaam ten gunste van Venlo. Ongertusse broak in 1940 de Twedde Wereldoorlog oet. En tiejens 't ierste oorlogsjoar veel veur Blierick 't dook. Op 1 ouktoeëber 1940 gebeurde woartìge vuul Bliericknoare zich joarelang haije verzet: de samenvooging met Venlo.
[bewirk] Heejde
Op 1 januari 2010 is de gemeinte opgegoan in de nieje gemeinte Pieël en Maas, same met Helje (Helden), Kessel en Mael (Meijel).
[bewirk] Zetelverdeiling gemeinteraod
- CDA 6 zetels
- PvdA 3 zetels
- Democratische Samenwerking 3 zetels
- VVD 1 zetel
- Lokaal Aktief 1 zetel
- GroenLinks 1 zetel
Situatie van 2006 wies en met 2009.
Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle
