Athene (stad)

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke
Ligking vaan Athene

Athene (Grieks: Αθήνα, Athina) is de hoofstad vaan Griekeland. Daoneve is 't ouch de hoofstad vaan Athene (departemint), en de regio Attika. De stad heet e inwoenrsaontal vaan 3.130.841, es me alle bijsteij mèt tèld. Zoeneet, dus inkel de binnestad, daan gief 't mer 745.514 lui. D'n atheense binnestad heet 'n oppervlaak vaan 38,964 km². Evels gief metropool Athene oongeveer zès kier zoeväöl oppervlaak. Ze heet häöre naom te daanke aon de Grieks godin Pallas Athena. In de klassieken tied woort Athene dèks voloet Pallas Athena geneump. In sommege tekste woort de stad ouch wel 'ns Pallas geneump.

Historie[bewirk | brontekst bewerken]

De gouwe tije vaan Athene[bewirk | brontekst bewerken]

Aw cultuur vaan de stad

Roond 3500 veur Christus woende de ierste lui op d'n Akropolis vaan Athene, d'n heuvel dee nog ummertouw in 't midde vaan de stad ligk. Athene is zoe wied v'r weite 't ierste gebeed vaan de wereld, in eder geval vaan Europa, boe democratie oontstoond. In die iewe veurt Athene dèks oorlog mèt de Perze. Oeteindelek versloon ze die in 470 veur Christus. In 168 veur Christus weurt de stad ingenome door de Romeine. Väöl volkere zalle in de laop vaan d'n tied de mach höbbe in Athene, mer de stad blijf e belaankriek centrum vaan Europa.

't Gevolg vaan de Gotische plunderinge[bewirk | brontekst bewerken]

De stad raak in 297 in verval, wie de Gote de stad leeg plunderde. In 395 plundert 't volk obbenuits Athene. Athene weurt 'n plaots in 't Byzantijns Riek. Es de keizer de sjaol veur filosofe in Athene slut, kin Athene zelfs bestempeld weure es onbelaankriek dörp.

De duuster tije vaan Athene[bewirk | brontekst bewerken]

In de wijer iewe gebäört neet väöl vaan belaank in Athene. Athene weurt mierdere kiere vereuverd door versjèllende volker en ein vaan de belaankriekere is de Fransoze die in 1204 de stad wèlle bekiere tot 't Christendom mèt 'n kruustoch. In 1458 vereuverd Turkije de stad. Daodoor kump d'r väöl Islamitische invlood nao de stad, door twie jaor nao de vereuvering 'ne moskee te bouwe. Op 'n mislökde vereuvering vaan Venies nao in 1687, blijf de stad zoe'n veer iewe 'n deil vaan 't Ottomaans Riek.

Renaissance[bewirk | brontekst bewerken]

Door de Renaissance, dee ziech vaanaof d'n achtienden iew oontwikkeld in Zuid-Europa en later in de res vaan 't continent, gief 't väöl neet-Griekse Europeane die ziech beginne te intersere in de aw cultuur vaan Athene. Dit spoort in groete maote 't Griekse oonaofhaankelekheidsstreve aon. In 1829 weurt Griekeland daan 'n oonaofhaankelek land. Athene vervink Nauplion es hoofstad vaan Griekeland. In de jaore daonao krijg Athene de ierste universiteit vaan 't land en 'ne groete kathedraol. Veur de Griekse oonaofhaankelekheidsoorlog heet 't dörp 10.000 inwoeners, daonao krijg 't 100.000 inwoeners. In 1896 zien de ierste moderne Olympische Speule in Athene.

Tied vaan wereldoorloge[bewirk | brontekst bewerken]

Aajd Athene op de berg, nui Athene in 't dal

Begin 20e iew maak Athene 'ne groete greuj door. D'r koume in 1922 veural väöl nui boetelenders oet 't Turkse İzmir. Vaan d'n Ierste Wereldoorog heet Griekeland neet väöl las, zoe ouch Athene neet. Evels weurt de stad in d'n Twiede Wereldoorlog zoen drei jaor laank bezat door de Pruse. Nao deen oorlog krijg de stad ouch nog te make mèt 'ne börgeroorlog.

Allewijl[bewirk | brontekst bewerken]

Allewijl is Athene ein vaan de groetste stei in Europa, mèt mie es drei miljoen inwoeners. De nui Olympische Speule in 2004 en 't Eurovisiesongfestival in 2006 höbbe väöl verandering gemaak in Athene op 't gebeed vaan milieu en ermooi, umtot de gemeinte veur de media de stad wèlde opknappe veur 'ne sjoenderen indrök.

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Athene_(stad)&oldid=343909"